برچسب: اسماعیل فصیح

پیامهای «نه» یا «نکن» – بخش اول

2015-05-08_2

گولدینگ ها می گویند:«هسته پیام٬ چه صریح باشد چه ضمنی٬ این است: اگر فلان کار را نکنی دوستت دارم… امر و نهی ها پیامهای “حالت منِ” ” کودکِ“ والدین است٬ برآمده از شرایط دردناک خود والدین: ناخرسندی٬ اضطراب٬ یاس٬ خشم٬ ناکامی و آرزوهای نهفته» ¹ بنابراین کودکان٬ براساس مشاهده مکرر اینگونه رفتارهای شارژ شدهٔ والدین٬ تصمیم های گوناگونی براساس «نکن» می گیرند:

۱) فقط نکن: این پیام از طرف والدین ترسو و بیش از حد حمایت کننده داده می شود که قادر نیستند هیچگونه تایید مثبتی بر خواسته های بچه هایشان بگذارند٬ چه این خواسته برای بچه خطرناک باشد و چه نباشد. همهٔ زندگی این بچه خلاصه می شود در یک ”نه”ی بزرگ٬ که جلو هرگونه حس کنجکاوی و خلاقیت را می گیرد. این خانهٔ والدین و کودکان محتاط است٬ یعنی آکنده از احتیاط.

۲) نباش: این کُشنده ترین پیام است و به هر شکل که ادا شود نهایتاً می خواهد بگوید:« ای کاش تو اصلا به دنیا نیامده بودی.» وقتی جملهٔ «اگر بچه ها نبودند» به معنای لغوی آن به گوش کودک می رسد٬ «امکان زندگی خوب بدون وجود او» را القا می کند. جمله ممکن است بدون توجه به حضور بچه ها به زبان بیاید: «یادت هست قبل از اینکه بچه ها دنیا بیایند چه خوشی هایی داشتیم؟» کودک در مقابل چنین پیامی چه می تواند بکند؟

۳) نزدیک نباش: این تصمیم ممکن است در اثر مرگ یکی از والدین یا یکی از خواهران یا برادران گرفته شود٬ و یا در اثر رفتار خشن یا ظالمانهٔ والدین.

۴) مهم نباش: کوچک شمردن موفقعیت های کودک٬ ساکت کردن او وقتی در مقابل بزرگترها حرف می زند_«فکر می کنی تو کی هستی؟»_ممکن است کودک را به این تصمیم بِکشاند.

۵) بچه نباش: «بابا رفته٬ حالا تو باید مرد زندگی مامان باشی.» «لوس نشو» «ادای بچه ها رو درنیار» و بدین ترتیب دوران کودکی تمام می شود.

پ.ن:
۱-رابرت و مری مکلور گولدینگ٬ روان درمانی به شیوهٔ تصمیم گیری مجدد _ ۱۹۷۹

| کتاب: ماندن در وضعیت آخر |  امی ب هریس ٬  تامس آ هریس | مترجم:  اسماعیل فصیح | انتشارات:  فرهنگ نشر نو  ۱۳۹۲ | صفحه: ۵۲-۵۰ | برگرفته از نسخه: چاپی |

پیام های “نه” یا “نکن” – بخش دوم

2015-05-08_2

پیامهای «نه» یا «نکن» – بخش دوم:

۶) رشد نکن: پدر و مادرها اغلب نفرت دارند از اینکه کوچکترین بچه شان دوران نوزادی/کودکی را پشت سر بگذارد و یا وارد دنیای پرخطر(از نظر آنها) بلوغ بشود. «همینطور که هستی باش٬ عزیزم» «تو همیشه دختر کوچولی بابایی.» به این ترتیب دوران کودکی تا سالها بعد از آنکه بزرگ شد ادامه پیدا می کند٬ حتی اسم زمان نوزادی هم که اسم واقعی و شناسنامه ایش نیست روی او می ماند. اینها البته همه سر نخ است٬ نه نتیجه گیری نهایی٬ زیرا ” ته تغاری” هایی هم بوده اند که از این حالت بریده اند و [به عنوان رئیس جمهور] وارد کاخ سفید شده اند. در هر صورت پیام «رشد نکن»٬ احتمالا در مواردی که اسم زمان نوزادی تا سالها بعد روی فرزند آخر می ماند٬ بخوبی احساس می شود.

۷) موفق نشو: پدر و پسر با هم شطرنج بازی می کنند٬ و بالاخره یک روز پسر پدر را مغلوب می کند. از آن پس دیگر پدر با او بازی نمی کند. کمال طلبی نیز ممکن است موفقعیت را عقیم کند. «اگه نمیتونی کاری رو درست انجام بدی٬ اصلا نکن.»

۸) این که هستی نباش: به گفتهٔ رابرت و ماری گلدینگ این پیام اغلب به بچه ای رسانده می شود که آنچه پدر و مادرش می خواستند نشده٬ دختر است حال آنکه آنها پسر می خواستند٬ و یا برعکس. « تو …..نباش٬ چیزی باش که من دلم می خواهد.»

۹) عاقل نباش و سالم نباش: بچه هایی که هنگام بیماری بیش از حد نوازش می بینند. یا وقتی از لحاظ احساسی ناراحت هستند٬ توجه زیاد می بینند٬ ممکن است تصمیم بگیرند که این تنها راهی است که می توانند محبت دیگران را جلب کنند٬ یعنی همینطور که هستند بمانند٬ مریض و ناراحت.

۱۰) متعلق نباش: خانواده های مهاجر٬ که در آمریکا احساس بیگانگی و خارجی بودن می کنند و آمریکایی ها را خوار و حقیر می شمارند٬ اجازه نمی دهند بچه هایشان مثلا وارد گروههای پیشاهنگی پسران بشوند٬ یا حتی در گروههای ورزشی مدرسه شرکت کنند. چون والدین احساس تعلق به این جامعه نمی کنند واین پیام را به کودکانشان انتقال می دهند.

۱۱) سایر پیامهای «نکن» عبارتند از: اعتماد نکن٬ فکر نکن٬ احساسهایت را نشان نده٬ احساس های خودت را نداشته باش(گرسنه ت نیست٬ خوابت می آید)٬ لذت نبر. و همچنین: تو لیاقتش را نداری٬ تو هیچ وقت موفق نمی شوی٬ اگر بکنی می بازی٬ پشیمان می شوی٬ ضرر می کنی٬ بیشتر از آنچه لیاقتش را داری گیرت آمده.

| کتاب: ماندن در وضعیت آخر |  امی ب هریس ٬  تامس آ هریس | مترجم:  اسماعیل فصیح | انتشارات:  فرهنگ نشر نو ۱۳۹۲ | صفحه: ۵۳-۵۲ | برگرفته از نسخه: چاپی |